FAMILIARIZE YOURSELF WITH SANSKRIT Annexure to Lesson -2

                                      FAMILIARISE
YOURSELF WITH SANSKRIT
                       Annexure to Lesson -2
अकारान्तपुल्लिङ्गशब्दाः                      

(Words of masculine gender ending in
’ in nominative case, singular )
अवतारः    incarnation अङ्कः  mark, lap 
अक्षः   dice, axle of wheel  अंशः  portionअङ्कुरः /रम्    sprout (noun) अङ्गारः /रम्     ember अङ्गुलः /लम्      inch 
अङ्गुष्ठः    thumb अजः  lamb, birthless  अजगरः  python अज्ञः  ignorant person अट्टहासः  boisterous laugh  अण्डः /ड्म्  
egg 
अतिशयः    wonder अधरः  lower lip अधिकारः    authority, right अधिपः   owner अध्यापकः  teacher अध्यायः chapter अनन्तः   without end,
infinite
अनलः   fire  अनादरः    disrespect अनामयः /यम्   health  (without illness) अनिलः 
air
अनुग्रहः       
blessing 
अनुचरः follower  अनुजः   younger
brother 
अनुतापः  sympathy अनुच्छेदः  paragraph  अनुभवः  experience 
अनुरागः  love अनुरोधः request अनुवादः  translation अनुस्वारः  nasal sound अन्तः  end, interior 
अन्तरायः  impediment, obstruction  अन्यायः unfairness
अन्वेषकः  investigator  अन्धः   blind person
अन्धकारः       darkness अपकार
opposite of
उपकारः  अपमानः  ignominy अपराधः    misconduct, guilt  अपराह्नः    afternoon  अभावः  absence   अभिनयः   acting 
अभिप्रायः   opinion अभिमानः   pride अभिलाषः  desire  अभ्यासः practice  अमात्यः  minister  अरुणः    red colour  अर्कः   sun अर्चकः  priest in a temple अर्भकः  small boy अलङ्कारः    ornament 
अलसः  idle person  अवकाशः  opportunity,
spare time
अवसादः  tiredness  अवधूतः  sanyasi  अवयवः   limb अवरोधः  obstruction अवरोहः descent अवशेषः   left over, balance अवसरः      occasion
अश्वः  horse अश्वत्थः  banian tree असुरः demon अहंकारः   ego अग्रजः elder brother अध्यक्षः  one who supervises अध्यवसायः  effort, endeavour आनन्दः  happiness, bliss आकाशः /शम्   sky आदेशः  order, command   आवासः   residence 
आधारः  support  आयासः effort  आर्यः  nobleman आचार्य:    teacher आलयः /यम्     place of worship आश्रमः /मम्   hermitage आश्रयः   refuge आश्लेषः  embrace 
आहारः  food  आहवः  battle आस्वादः taste आकारः form आक्षेपः  
objection 
आगन्तुकः    guest, outsider आग्रहः  request 
आचारः  conduct  आघातः  accident,
collision
आदरः  respect आदर्शः  ideal, mirror आदित्यः  sun आपणः shop आपणिकः  shopkeeper आमयः  illness आम्रः  mango  आयः  income आयामः  dimension आयुधः /धम्    weapon
 
आरंभः commencement आरोहः  ascent आलोकः  light, brightness आशयः  idea, thought 
आस्फोटः  explosion आह्लादः  joy आतपः    heat इन्द्रः  Chief of the devas इन्द्रगोपः  an insect उरगः snake,
serpent 
उपग्रहः          satellite उष्ट्रः  camel  उपायः   trick, ruse उपवासः  fasting उपहासः  mocking उत्साहः   enthusiasm, eagerness उत्सवः   festival उच्चन्यायालयः   High Court उपकारः   help उपभोगः  enjoyment उपहारः  gift, present उपचारः  hospitality ऊर्णनाभः  spider 
ऐरावतः celestial elephant  (Indra’s) ऐन्द्रजालिकः  magician ओष्ठः  upper lip ओङ्कारः  the syllable OM औषधालयः chemist shop  कणः atom  कफः  phlem करः hand  काकः  crow  काचः glass  कालः  Time, Yama किरणः  ray कृषकः  farmer कपोलः     cheek कपोतः dove कन्धरः  neck  कुक्कुरः   dog  कुठारः  axe कण्ठः  neck  केशः  hair  कुटीरः hut कुमारः  young boy कण्टकः /कम्      thorn 
कङ्कणः /णम्     bangle  कक्षः  class,
quandrangle
कीटः  insect  कूपः  well  कल्लोलः   waves कुम्भः     pot  कुक्कुटः    cock
कोकिलः (पिकः)  
cuckoo 
कूष्माण्डः  white pumpkin क्लेशः  difficulty 
कुशः            type of grass  कार्यालयः work place  कोपः anger  कोषः   Treasury कलहः           quarrel क्रोधः  anger कारागारः  jail कच्छपः tortoise कूर्मः tortoise कर्कटः  crab कालकूटः  posion कर्दमः loose soil  क्षयः  decline  क्षुरः  razor  क्षत्रियः one belonging to the warrior class क्षोभः   agitation क्षेपः throwing  क्षेपकः one who throws खगः   bird खर्जूरः  date palm 
खेदः sorrow खड्गः sword खुरः  hoof  खण्डः /ण्डम्   piece 
ग्रहः   planet  गोवत्सः  calf of a cow गर्दभः  donkey गरुडः  kite गृध्रः   vulture गजः  elephant 
गन्धः   smell ग्रन्थः  book गुप्तचरः  spy  गर्वः   pride  गर्भः  pregnancy  ग्रामः village  ग्रीष्मः  summer गायकः singer  घासः   grass  घटः    pot  घर्मः  heat चन्द्रः moon  चिकित्सकः  doctor चालकः  driver चन्दनः  sandalwood 
चषकः /कम्  glass (vessel) चरणः /णम् foot चौरः, चोरः    thief छात्रावासः  students’ hostel छलः /लम्  deceit जपः chanting जनः  people जम्बुकः  jackal 
जीवः   living being  जयः  victory ज्वरः fever तरुणः  young man 
तनयः   son तालः  palm tree 
तरङ्गः  wave तापः heat तस्करः  thief  तिरस्कारः       rebuff, repudiation  तल्पः /पम्  bed  तलः /लम्  surface, bottom तटः bank (of river etc) तडागः  lake  तण्डुलः rice (grains) त्रासः  fear देहः   body  दन्तः tooth दाडिमः          pomegranate दर्पणः  mirror दर्पः  arrogance 
दूतः messenger  दण्डः /ण्डम्  staff (as in flag staff), punishment दासः   servant 
देशः country देवदूतः  God’s
messenger
दोषः  fault  दानवः   demon दुष्टः evil person  दुर्जनः  evil person  दरिद्रः poor दीनः            
miserable (person)
दम्भः hypocrisy दाहः  thirst दंशः  bite (of snake etc) दीपस्तंभः         lighthouse देवरः husband’s brother  दीपः light  द्वीपः /पम्  island धर्मः    righteousness
धनिकः   rich person  धूर्तः rogue  धीवरः fisherman धूमः smoke  धूसरः  grey नियामकः  controller नागः  serpent 
नारिकेलः  coconut
नखः /खम्  nail   न्यायः   justice 
न्यायालयः  court of
justice
नृपः  king  नाशः  destruction  नापितः  barber  नीलः    blue  नियमः law, system  निवासः  residence निर्धनः   poor  
न्यायाधीशः   judge  नाविकः  sailor निर्झरः  stream नर्तकः 
dancer
निबन्धः  essay नीडः /डम् nest  पालकः  protector  पूजकः  worshipper  पाठकः  reader (one
who reads)
पुरुषः  male   पुच्छः / च्छम्  tail  पवनः air, breeze  पर्वतः mountain  पक्षः wing, fortnight  पेचकः (उलूकः
owl 
पतङ्गः  moth, butterfly पितामहः father’s father पुरोहितः  priest  पुस्तकालयः  library  परिवारः  family परिचयः  acquaintance पाषाणः  stone  पार्श्वः /श्वम्  side  पावकः fire  पामरः  unread,
ignorant
प्रणयः   love  प्रत्यूषः  early morning प्रवाहः current, flow (of water) पराजयः  defeat पुष्पवाटः  flower garden  प्रबन्धः  essay, thesis  प्रकाशः  light प्रयत्नः  effort प्रयासः  endeavour प्रदेशः territory पुरस्कारः reward  प्रसङ्गः context प्रदीपः lamp प्रकोष्ठः room प्रलयः dissolution  प्रपातः waterfall प्रतारकः tormentor  प्रवञ्चकः           dseceiver पाटलः  red  पतङ्गः bird, butterfly  पातकः /कम् sin  पथिकः
wayfarer 
पोतः   boats पारावतः  dove  प्रासादः mansion  प्रदीपः lamp  प्रस्तावः proposition प्रातराशः  breakfast परिहासः ridicule  पराभवः defeat, failure  फणः  hood (of
serpent)
बालकः  boy  बलीवर्दः bull बिडालः cat  बान्धवः friend, relative  बोधः knowledge बहिष्कारः exile  बुद्बुदः  bubble ब्राह्मणः brahmin भिक्षुकः beggar  भृङ्गः honey bee भ्रमरः  honey bee भेकः  frog भुजः arm भागिनेयः sister’s son भोगः enjoyment  भेदः difference भारः 
load 
भूतः past, element, spirit 
भुजङ्गः snake मानवः 
human being
मनुष्यः  human being 
मेघः  cloud मासः month मेषः  goat मेषपालः  goat-keeper महिषः he buffalow  मयूरः  peacock मत्स्यः  fish  मृगः
animal, deer
मधुपः  bee मत्कुणः  bug मशकः mosquito मणिबन्धः  wrist मातामहः mother’s father  मुक्ताहारः  necklace of pearls मुहूर्तः auspicious hour मन्त्रः mantra  मूढः  ignorant person, fool मूर्खः one with half-baked knowledge मल्लः wrestler  मालाकारः  garland maker मध्याह्नः midday मुद्रणालयः
printing press
मत्तः  intoxicated person महाशयः 
magnanimous person
मनस्तापः mental
stress
मोहः illusion मार्गः 
way, path
मठः residence
of a religious head
मकरः
crocodile 
मर्कटः monkey महाग्रीवः
giraffe 
मातुलः mother’s brother यजमानः 
One who officiates at religious ceremonies 
याचकः one
who begs
यज्ञः  vedic sacrifice यागः vedic sacrifice राक्षसः  demon रसः sense of enjoyment रङ्गः  
stage
रथः
chariot 
रवः sound रजकः
washerman
रुग्णः  wounded (person) रोषः  anger रोगः disease रक्तः  red, blood रक्षकः 
protector
राजहंसः King
swan
राजकुमारः prince  लवङ्गः  cardamom लोभः  greed लोकः 
people
लोपः shortage, deficiency लेखः essay लोमशः woolly लेशः little
वत्सः  callf, word of
endearment for children 
वारः 
week 
वृषः  bull, dharma
वृषभः  bullock 
व्याघ्रः  tiger वृश्चिकः  scorpion वृकः  
wolf 
वानरः  monkey वराहः 
boar
वटः banyan
tree
वंशः  bamboo, posterity वरः 
bridegroom
वसन्तः  spring season 
वातः  air  वेगः speed 
वेषः  disguise 
वर्षोपलः  hailstone वल्मीकः /कम्  anthill वेदः Veda विज्ञः wise
person 
वैद्यः doctor  वासः 
residence 
विलम्बः  delay विवाहः  marriage  विकल्पः  imagination, fancy व्यायामः exercise  विरोधः  opposition 
वाचनालयः
reading room
वस्त्रालयः  clothes
Room  वाचालः eloquent वामनः 
dwarf
विकारः
emotion
विरामः full
stop, rest
विरागः  unattachment 
विवादः controversy,
debate
वियोगः separation वाक्कीलः               vakil  वर्णः  colour वर्गः  category  विमर्शः  criticism 
विवेकः discrimination विषादः                sorrow विशेषः special occasion विषयः subject, sense
object 
व्यवहारः transaction विश्वासः faith शूकरः boar  शशकः  hare शुकः  parrot श्रुतलेखः  dictation शौचालयः            
toilet
शोकः sorrow
शरः arrow शलभः  moth,
butterfly 
श्वशुरः  father-in-law श्यालः  
wife’s brother 
शब्दः 
sound 
शिष्यः 
disciple
श्लोकः   verse शिष्टः  good
person 
शपथः  vow शापः  
curse 
श्वासः 
breath 
शृङ्गारः  eroticism शृगालः  jackal शावकः young one of an animal शैलः mountain षण्डः 
collection
सुरः  inhabitant of heaven सप्ताहः week सूर्योदयः sunrise  सूर्यास्तः sunset
सूर्यातपः  heat of the sun स्वर्गः heaven स्वप्नः dream स्वापः 
sleep 
स्वरः vowel   सिंहः   lion सर्पः serpent स्कन्धः trunk (of tree etc) संतानः children  सहोदरः 
brother
समुद्रः ocean सरोवरः lake 
सेवकः servant सायकः  arrow समयः               
time 
सैनिकः soldier 

Author Socials Follow me